Scrolltop arrow icon
Najlepsza promocja🎁 1 miesiąc BEZPŁATNYCH konwersacji grupowych. Od lekcji online z native speakerami dzieli Cię jedno kliknięcie

Wpływ wady wymowy na naukę języków obcych i odwrotnie

Spis treści
  1. Jakie są przyczyny wady wymowy?
  2. Czy dzieci z wadami wymowy mogą uczyć się języka angielskiego?
  3. Wady wymowy a nauka języków – fakty i mity
  4. Jak wady wymowy mogą wpływać na naukę języków?
  5. Jak wspierać dziecko w nauce języka obcego przy wadzie wymowy?
  6. Czy nauka języka obcego może pomóc w przezwyciężeniu wady wymowy?

Wada wymowy to nieprawidłowa realizacja fonemów, która powoduje zniekształcenia postaci fonetycznej wyrazów wymawianych przez osobę z wadą wymowy. Ta definicja może brzmieć skomplikowanie. Mówiąc prościej, wada wymowy to błędna, zniekształcona wymowa głosek. Wg Ireny Syczek nieprawidłowa wymowa to taka, która jest inna niż ta stosowana w określonej grupie społecznej. Inne nazwy wady wymowy to: zaburzenie artykulacji, zaburzenie wymowy oraz dyslalia.

Do najczęściej występujących wśród dzieci wad wymowy zaliczają się: seplenienie, czyli niewymawianie głosek: „sz”, „ż”, „cz”, „dż”, „ś”, „ź”, „ć”, „dź”; reranie, czyli nieprawidłowe wymawianie głoski „r” oraz jąkanie, czyli skurcze mięśni fonacyjnych, które uniemożliwiają wydobywanie się głosu płynnie.

Jakie są przyczyny wady wymowy?

Można wskazać zewnętrzne i wewnętrzne przyczyny powstawania wad wymowy. Do wewnętrznych zaliczamy m.in.:

  • rodzinne predyspozycje do rozwoju wady wymowy
  • problemy ze słuchem o rozmaitych podłożach
  • nieprawidłową budowę aparatu mowy
  • nieprawidłowe funkcjonowanie aparatu mowy
  • S. Grabias wskazuje także: „uszkodzenia obszarów w korze mózgowej, które odpowiadają za językową organizację informacji – programowanie mowy, właściwe ukształtowanie treści i formy wypowiedzi”.

Przyczyny zewnętrzne powstawania wad wymowy to:

  • nieprawidłowy rozwój psychiczny i emocjonalno-społeczny dziecka, który może wynikać z nieprawidłowych zachowań rodziców
  • błędne wzorce językowe w otoczeniu dziecka
  • niemożność wykształcenia wystarczających kompetencji językowych przez dziecko np. z powodu zaniedbania nauki mowy przez rodziców
  • nieprawidłowe działania pielęgnacyjne w obrębie narządów mowy i słuchu dziecka.

Czy dzieci z wadami wymowy mogą uczyć się języka angielskiego?

Tak! Wbrew przekonaniu wielu rodziców dziecko, które ma wadę wymowy, może uczyć się języka angielskiego. Potwierdza to Mateusz Szurek w artykule Wady wymowy a nauka języka obcego. Praktyczne wskazówki dla nauczycieli z perspektywy logopedy opublikowanym w piśmie „Językoznawstwo”:

Wystąpienie wady wymowy u ucznia nie stanowi znaczącego ograniczenia w nauce drugiego języka.

Co więcej, dziecko może odnieść korzyści logopedyczne z nauki drugiego języka. Specjaliści podkreślają, że wczesna nauka nowego języka wspiera rozwój aparatu mowy, co przeciwdziała wadom wymowy i pozwala je korygować.

Wczesne badania nad dwujęzycznością wskazywały, że dzieci, które opanowują równolegle rodzimy i drugi język, osiągają gorsze wyniki w nauce. Analizy te były jednak obarczone poważnymi błędami metodologiczymi. Wiele powstałych wtedy mitów pokutuje do dziś. Po wyeliminowaniu niedociągnięć zakrzywiających wyniki badań okazało się, że jest zupełnie odwrotnie – dzieci dwujęzyczne rozwijają się szybciej w wielu obszarach.

Oto kilka wniosków z nowoczesnych badań nad bilingwalnością dzieci:

  • Pierwszym badaniem, które wykazało związek między dwujęzycznością a zdolnościami językowymi i poznawczymi dziecka, była dziesięcioletnia (1939–1949) obserwacja dziewczynki o imieniu Hildegard. Była ona córką autora badań – W.F. Leopolda. Hildegard wychowywała się w rodzinie angielsko-niemieckiej. Na bazie swoich obserwacji Leopold zasugerowały związek między bilingwizmem a zwiększoną świadomością metajęzykową. Utorowało to drogę do późniejszych badań nad wpływem bilingwizmu na systemy poznawcze dziecka.
  • W 1940 roku Stark wykazał, że nauka dwóch języków ma pozytywne skutki dla rozwoju poznawczego i nie odbywa się to kosztem znajomości języka ojczystego.
  • Kolejne lata i badania przynosiły różne, często odmienne rezultaty. W 2010 roku Adesope i współpracownicy przeprowadzili obszerną metaanalizę 63 badań dotyczących zdolności poznawczych u dzieci dwujęzycznych. Dowiedziono, że doświadczenie posługiwania się dwoma językami przynosi korzyści poznawcze w obszarach takich jak: kontrola uwagi, pamięć robocza, umiejętności reprezentacji abstrakcyjnych i symbolicznych oraz świadomość metajęzykowa.

Wady wymowy a nauka języków – fakty i mity

Wokół nauki języka obcego przez dzieci z wadą wymowy krąży wiele mitów i półprawd. Nic dziwnego, biorąc pod uwagę fakt, że nawet badacze przez 100 lat dochodzili do różnych wniosków, często wzajemnie sprzecznych i mylnych. Rozprawmy się więc z najpopularniejszymi mitami dotyczącymi wad wymowy i ich wpływu na naukę języka obcego.

Mit 1: Jeśli dziecko ma wadę wymowy, lepiej poczekać z nauką języka obcego.

Nieprawda. Wada wymowy nie jest przeszkodą, a wczesna nauka języka obcego niesie wiele korzyści dla rozwoju dziecka.

Mit 2: Dziecko będzie mylić dźwięki i mówić gorzej w obu językach.

Nie jest to prawda. Przeciwnie. Dzieci dwujęzyczne wykazują wyższą świadomość metajęzykową niż dzieci jednojęzyczne, dzięki czemu łatwo wyłapują różnice między dwoma systemami fonetycznymi. Ponadto, jak czytamy na stronie Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Jakości w Nauczaniu Języków Obcych w tekście Okiem logopedy: Wpływ wczesnej nauki języka obcego na rozwój mowy:

„Wczesna nauka języka obcego nie tylko nie zaburza ani nie opóźnia rozwoju mowy ojczystej. Moje doświadczenie również potwierdza, że równoległe przyswajanie dwóch języków promuje rozwój każdego z nich. Także przynosi ono dziecku wymierne korzyści poznawcze m.in. w zakresie świadomości metajęzykowej, czyli umiejętności „mówienia o mówieniu”. Ta umiejętność z kolei jest czynnikiem o decydującym znaczeniu dla rozwoju biegłości w czytaniu oraz w nauce kolejnych języków (Lyon 1996). Oznacza to, że osoby dwujęzyczne mogą wcześniej niż osoby jednojęzyczne osiągać gotowość do podjęcia nauki czytania”.

Mit 3. Dzieci z wadą wymowy będą miały większe problemy z nauką czytania i pisania w języku obcym.

Nie do końca. Czytanie i pisanie jest utrudnione w przypadku dzieci z wadą wymowy niezależnie od tego, czy chodzi o naukę nowego języka czy ojczystego, ponieważ wada wymowy wiąże się również z trudnościami w komunikacji. Dlatego każdą wadę wymowy należy korygować.

Jak wady wymowy mogą wpływać na naukę języków?

Wada wymowy utrudnia naukę języków obcych – podobnie jak utrudnia przyswajanie języka rodzimego. To, do jakiego stopnia i w jaki sposób dyslalia będzie przeszkodą w opanowaniu języka, zależy w ogromnej mierze od jej podłoża.

Jeśli wada wymowy wynika z problemów ze słuchem, opanowanie języka obcego będzie dużym wyzwaniem dla dziecka. Podobnie gdy ma ono trudności związane z przetwarzaniem mowy. W obu tych przypadkach postrzeganie języka będzie zaburzone, więc dziecko nie otrzyma poprawnego wzorca artykulacji.

Z kolei jeśli wada wymowy wynika z zaburzeń w budowie albo funkcji aparatu mowy, dziecko ma możliwość nauki języka i czerpania z otoczenia poprawnych wzorców wymowy. W wielu przypadkach artykułowanie głosek języka obcego może wspierać wysiłki logopedyczne, bo stanowi dodatkowe ćwiczenie dla buzi, języka i podniebienia.

Wielojęzyczność a rozwój mowy u dzieci

Liczne badania dowiodły, że nauka wielu języków wzmacnia umiejętności posługiwania się każdym z nich. Dzieci dwujęzyczne uczą się mówić podobnie albo szybciej niż dzieci jednojęzyczne i nie ma dowodów na to, aby bilingwizm opóźniał rozwój mowy dziecka. Są natomiast badania potwierdzające intensywny rozwój zdolności poznawczych u dzieci dwujęzycznych.

Jak wspierać dziecko w nauce języka obcego przy wadzie wymowy?

Dziecko z wadą wymowy potrzebuje dużo wsparcia i zachęty ze strony nauczycieli oraz rodziców. Oto co możesz zrobić, aby ułatwić dziecku z wadą wymowy naukę angielskiego:

  • Wprowadź naukę przez zabawę. Dzięki temu dziecko nie będzie się skupiało na tym, jak wypowiada słowa i nie będzie odczuwało presji na idealną wymowę, która jest dla niego w tej chwili nieosiągalna.
  • Przeprowadzaj z dzieckiem ćwiczenia logopedyczne w języku obcym.
  • Powstrzymuj się od poprawiania na siłę wymowy dziecka. Delikatnie zachęcaj do wymawiania trudnych dla niego słów, chwal starania i drobne postępy.

Zobacz, jak można uczyć się angielskiego przez zabawę i dlaczego to działa.

Czy nauka języka obcego może pomóc w przezwyciężeniu wady wymowy?

Nauka języka obcego w przypadku wady wymowy może pomóc w jej skorygowaniu. Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, że nowe głoski i zbitki głosek nieobecne w języku ojczystym aktywizują aparat mowy i stanowią trening wzmacniający narządy mowy. Ponadto dzieci dwujęzyczne mają wyższą świadomość metajęzykową. Lepiej rozumieją, czym jest język, jak działa i jak jego aspekt fonetyczny wiąże się z semantycznym (znaczeniowym). Ułatwia to samodzielne dostrzeganie błędów wymowy i korygowanie jej wad.

Chcesz, aby Twoje dziecko uczyło się angielskiego w sposób dostosowany do jego potrzeb? Wypróbuj interaktywne zajęcia online z native speakerami w Novakid. Zobacz, jak nauka angielskiego może wspierać rozwój Twojego dziecka. Zapisz się na darmową lekcję próbną już dziś!

5/5
X share icon

Twoje dziecko zacznie mówić po angielsku 💫

Darmowa magiczna książka po polsku i angielsku + wskazówki od ekspertów

Przesyłając formularz, akceptujesz Politykę Prywatności Novakid. Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują Zasady ochrony prywatności Google i Warunki korzystania z usługi

Questions and answers

Nauka angielskiego, jak w przypadku wszystkich języków obcych, sprzyja rozwojowi nauki mowy u dzieci zarówno w języku ojczystym, jak i obcym.

Dodatkowe lekcje języka angielskiego dla dzieci pozwolą im szybciej opanować język obcy i sprawnie się nim posługiwać.

Kluczem jest konsekwentne stosowanie wybranej metody i włączanie oby języków do codziennych aktywności. Dowiedz się więcej o wspieraniu dwujęzyczności u dzieci.

Wybierzmy nauczyciela na bezpłatną lekcję próbną Twojego dziecka!
  • Video Preview
  • Video Preview
  • Video Preview
Redactor's choice
You might also like

W obecnym świecie znajomość języków obcych to już nie tylko mile widziany atut w CV, ale podstawowa umiejętność, bez której trudno jest sobie poradzić w codziennym życiu. Znajomość przynajmniej języka angielskiego przydaje się zarówno na wakacjach czy podczas rozmowy z zagranicznym znajomym, ale również ułatwia studiowanie za granicą i zdobycie lepszej pracy. O ile zajęcia z angielskiego są już obowiązkowe dla wszystkich dzieci w szkole, a szerokie grono rodziców decyduje się zapisać pociechę na dodatkowe lekcje z angielskiego, o tyle znajomość innych języków obcych (zwłaszcza egzotycznych) nie jest jeszcze tak powszechna. Wielkie rodziny i grupy językowe kryją w sobie całą masę najróżniejszych języków, których znajomość może otworzyć dziecku w przyszłości niejedne drzwi. Nie bez powodu w ostatnich latach coraz głośniej mówi się o korzyściach płynących z nauki języków azjatyckich. Kraje azjatyckie rozwijają się w ostatnich latach niezwykle dynamicznie, a co za tym idzie stale szukają wykwalifikowanych specjalistów do dobrze płatnej pracy oraz zachęcają do uczęszczana na prestiżowe uniwersytety. To okazja, z której warto skorzystać. Poznaj języki Azji i sprawdź do której rodziny i grupy językowej należy język japoński, do której koreański, a do której chiński. Dowiedz się, na lekcje których języków Azji zapisać dziecko, aby ta nauka opłaciła się w przyszłości. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o europejskich rodzinach językowych, sprawdź nasz artykuł: Rodziny językowe część 1: Czym różnią się od siebie języki europejskie?

Potocznie mówi się, że systematyczność (nie tylko w nauce, ale również w wielu innych dziedzinach życia) jest kluczem do sukcesu. Czy faktycznie tak jest? Czy rzeczywiście, jeżeli wpoimy naszemu dziecku systematyczność w nauce, to zauważymy lepsze rezultaty takiej nauki? Twierdzi się również, że w przypadku niektórych przedmiotów, takich jak chociażby języki obce, systematyczna nauka jest bardziej opłacalna i daje jeszcze lepsze rezultaty. Dowiedz się, dlaczego dzięki systematyczności i powtarzającym się schematom, łatwiej jest przyswajać nowe informacje. Sprawdź jak stosowanie się do zasad systematycznej nauki może przyczynić się do szybszego poznawania tajników wybranego języka obcego. Poznaj odpowiedź na pytanie, dlaczego systematyczność w nauce języków obcych jest tak ważna i zastosuj się do naszych wskazówek, aby Twoja pociecha szybko i efektywnie przyswajała angielskie słówka i zwroty. W tym tekście odpowiemy też na pytanie, dlaczego w ogóle warto uczyć się języków obcych i co to daje w przyszłości. Czytaj dalej!

Tradycja Halloween wzbudza w Polsce sporo kontrowersji. Wszystko za sprawą konkurencyjności tego anglosaskiego święta względem polskiej tradycji Dnia Wszystkich Świętych. Z tego powodu, duża część rodziców i nauczycieli w szkołach zastanawia się, czy warto obchodzić Halloween, czy pozwalać dzieciom na przebieranie się za straszydła i udział w tym “święcie”. Aby dowiedzieć się, czy anglosaska tradycja Halloween jest dobra czy zła, należy w pierwszej kolejności dokładnie sprawdzić czym jest. Wyjaśniamy skąd pochodzi Halloween, kiedy obchodzi się to “święto” i jak przygotować na nie dziecko. Świadomy rodzic, to także świadome dziecko, które w uważny sposób unika niebezpieczeństw, a skupia się na dobrych doświadczeniach. Przekonaj się, że obchody Halloween mogą dostarczyć Tobie i Twojemu dziecku sporo frajdy!

Pliki cookie pomagają nam dostarczać lepszą jakość usług

My i nasi partnerzy używamy plików cookie, aby poprawić komfort użytkowania, personalizować treści i reklamy oraz analizować ruch na naszej platformie. Klikając „Akceptuj wszystkie”, wyrażasz zgodę na użycie przez nas plików cookie zgodnie z Polityką plików cookie.

Możesz spersonalizować swoje wybory, klikając „Ustawienia plików cookie”.

Ustawienia ciasteczek

Na naszej stronie internetowej używamy czterech rodzajów plików cookie. Możesz dowiedzieć się więcej o plikach cookie i sposobie ich używania tutaj: Polityka plików cookie.